Hoe beleven bewoners het verkeer in de wijk? In een reeks gesprekken gaan we langs bij bewoners om te horen wat zij prettig vinden, waar zij zich aan ergeren en welke plekken volgens hen aandacht verdienen. Daarbij gaat het niet alleen over problemen, maar ook over oplossingen en kleine dingen die bewoners zelf kunnen doen.
Verkeersveiligheid gaat niet alleen over verkeersborden, voorrangssituaties en de inrichting van een straat. Minstens zo belangrijk is het gedrag van mensen die zich door de wijk bewegen. Stefan en Peter, twee buurmannen uit de wijk over verkeersveiligheid.
Hoe ervaren jullie de verkeersveiligheid in de wijk?
Peter “Ik ervaar het verkeer soms als onbetrouwbaar. Vooral als ik op de fiets zit, valt me op dat automobilisten me regelmatig over het hoofd zien. Ze letten op andere auto’s, maar zien een fietser die rechtdoor gaat niet altijd.” Vooral op kruisingen waar verschillende verkeersstromen bij elkaar komen, zoals de kruising Didamseweg-Angerlosestraatweg, gaat dat wel eens bijna mis. Stefan: “ Een verkeerssituatie kan op papier duidelijk zijn, maar in de praktijk is goed kijken minstens zo belangrijk. Je moet niet alleen weten wie er voorrang heeft, maar ook kijken wat er daadwerkelijk gebeurt. Als je ziet dat iemand eraan komt, kun je soms beter even wachten, ook al heb je zelf voorrang.”
“Als je ziet dat iemand eraan komt, kun je soms beter even wachten, ook al heb je zelf voorrang.”
Wat maakt sommige plekken lastig?
De veranderingen op de Angerlosestraatweg, Breedestraat en Bingerdenseweg vragen om extra oplettendheid. Voorrangssituaties zijn op sommige plekken gewijzigd en verschillende typen kruisingen liggen relatief dicht bij elkaar. Daardoor kan het even duren voordat weggebruikers gewend zijn aan de nieuwe situatie. Peter: “Ik moest er zelf ook aan wennen. Je rijdt soms nog een beetje op de automatische piloot, terwijl de situatie inmiddels veranderd is.”
Ook het zicht speelt een rol. Op sommige plekken staan bomen of struiken dicht bij de weg of het fietspad, waardoor fietsers pas laat zichtbaar worden. Juist daar helpt het om snelheid te minderen en extra goed te kijken, aldus Stefan. “Ik kijk op zo’n plek al meerdere keren links en rechts. Je weet dat het onoverzichtelijk is. Daar moet je dus rekening mee houden.”
Waar begint verkeersveiligheid?
Daar zijn beide buurmannen duidelijk. Wie aan het verkeer deelneemt, heeft volgens hen niet alleen verantwoordelijkheid voor zichzelf. Peter: “Op het moment dat je aan het verkeer deelneemt, moet je bewust zijn van waar je mee bezig bent. En je moet niet alleen voor jezelf opletten, maar ook voor anderen.” Dat betekent volgens hen vooral: anticiperen. Niet pas reageren als er iets gebeurt, maar vooraf nadenken over wat een andere weggebruiker zou kunnen doen. Stefan: “Dat hebben we vroeger bij de rijlessen geleerd: kijken wat er kan gebeuren. Je neemt niet alleen je voorrang, je kijkt ook vooruit.”
En hoe zit het met snelheid?
Ook snelheid komt meerdere keren ter sprake. In de wijk rijden volgens de beide mannen niet alle weggebruikers even rustig. Vooral de Angerloseweg is een racebaan, aldus beide heren. En op de woonerven wordt ook niet altijd gehouden aan 15 km/uur. Dat geldt niet alleen voor automobilisten. Ook fietsers kunnen behoorlijk wat snelheid maken. Tegelijkertijd geven ze aan dat snelheid op zichzelf niet het hele verhaal vertelt. Het gaat vooral om je snelheid aanpassen aan de omgeving.
Peter, die regelmatig op de racefiets te vinden is: “Hier in de wijk hoef ik niet hard te fietsen. Er kunnen auto’s uit een zijstraat komen of een binnenbocht nemen. Daar houd ik rekening mee.” Buiten de wijk kan de situatie anders zijn. Op een racefiets of elektrische fiets ligt de snelheid al snel hoger. Juist daarom is het volgens zowel Stefan als Peter belangrijk om bewust te blijven van de snelheid waarmee je onderweg bent.
Zien jullie verschil tussen verschillende weggebruikers?
De buurmannen noemen automobilisten, fietsers, elektrische fietsers en fatbikes. Iedereen kan volgens hen onderdeel zijn van een onveilige situatie. Ook als je zelf vindt dat je goed bezig bent. Een automobilist kan bijvoorbeeld te veel vertrouwen op de veiligheidssystemen van de auto. Een fietser kan juist denken dat anderen hem wel zullen zien. En met een elektrische fiets ben je soms sneller dan je zelf beseft. “Je moet je gewoon aanpassen aan het verkeer. Of je nou in de auto zit, op een gewone fiets of op een elektrische fiets,” aldus Stefan.
Wat helpt om elkaar beter te zien?
Opvallend in het gesprek is hoe vaak het woord contact terugkomt. Even oogcontact maken met een automobilist of fietser kan duidelijk maken dat je elkaar hebt gezien. Peter geeft aan dat hij zijn kinderen altijd geleerd: ook als je voorrang hebt, kijk in die auto en kijk die bestuurder aan. Als je contact hebt, weet je meer.” Het is een eenvoudige gewoonte, maar volgens zowel Stefan als Peter wel een belangrijke. Voorrang en verkeersregels geven duidelijkheid, maar elkaar daadwerkelijk zien kan voorkomen dat een situatie alsnog verkeerd loopt.
Spreken jullie mensen ook aan op hun gedrag?
Dat gebeurt soms. Bijvoorbeeld wanneer iemand duidelijk te hard rijdt in de wijk. De reactie is volgens hen vaak positiever dan je misschien zou verwachten. Een gebaar om iemand erop te wijzen dat hij of zij rustiger moet rijden, kan al voldoende zijn. Het doel is daarbij niet om elkaar de les te lezen, maar om elkaar bewust te maken van het eigen gedrag. Stefan zegt: “Het moet eigenlijk niet nodig zijn. Maar als je iemand er op een rustige manier op wijst, reageren mensen vaak wel positief.”
Wat zouden jullie andere wijkbewoners willen meegeven?
Uiteindelijk komen ze steeds terug bij hetzelfde punt: bewust deelnemen aan het verkeer.
Niet alleen vertrouwen op verkeersregels, voorrang of de techniek van je voertuig, maar blijven kijken en anticiperen. Wie is er nog meer onderweg? Waar kan iemand vandaan komen? Is de situatie overzichtelijk? En kan ik mijn snelheid aanpassen?
“Iedereen in het verkeer is kwetsbaar. Daar moet je rekening mee houden.”
In deze reeks spreken we verschillende bewoners over hoe zij het verkeer en de verkeersveiligheid in de wijk ervaren. Herkent u iets uit dit verhaal of heeft u zelf een ervaring die u wilt delen? Dan horen we dat natuurlijk graag.